Dokuz Tip Mizaç Modeli’nin Temel Kavramları

Educa Nova, Dokuz Tip Mizaç Modeli’nin temelini oluşturan, aynı zamanda insanın psikolojik yapısının en önemli kavramları olan mizaç, karakter ve kişilik kavramlarını eğitim yaklaşımının merkezine alır.

Mizaç

Mizaç (huy), doğuştan gelen ve yaşam boyu değişmeyen, kendine özgü algı, arayış, motivasyon ve potansiyelleri bulunan yapısal bir çekirdektir. Öğrencilerin yaşamdaki temel ihtiyaç, beklenti ve bakış açılarını belirler. Buradan hareketle mizacı, bireylerin nesilden nesle aktarılan özellikler ve bedenine ait özelliklerin (cinsiyet, saç-göz rengi v.b.) genetik kodunu barındıran DNA’ya benzetebiliriz. Nasıl ki DNA kişinin bedensel özellikleri de dahil vücuduyla ilgili tüm bilgiyi içeriyorsa, psikolojik DNA kabul edilebilecek mizaç da kişinin sergilemeye eğilimli olduğu tüm davranışsal, duygusal ve bilişsel özellikleri içerir. Bir başka örnekle mizaç; bir ağaç tohumuna benzetilebilir. Elimizdeki bir tohumdan hangi ağaç türünün yetişeceğini bilebildiğimiz gibi, öğrencilerin mizacını bildiğimizde de nasıl bir karakter ve kişilik geliştireceklerini bilebiliriz.

Karakter

Karakter, mizaç özelliklerinin kararlılık, belirginlik ve süreklilik göstermesiyle meydana gelir. Mizacı bir tohum olarak kabul edersek, karakteri ağacın kalın dallarına benzetebiliriz. Örneğin, bir öğrencinin mizacında bulunan yardımseverlik özelliğinin birçok durumda yardımsever davranmak şeklinde belirgin olarak görülmesi, artık onun karakteristik bir özelliğidir.

Kişilik

Mizaç yapısının, cinsiyet, zekâ ve biyolojik etkenler gibi büyük oranda değişmeyen şartlar ve yaşadığı çevre, kültür, aile, aldığı eğitim, yaşanılan olaylar gibi kısmi olarak değişebilir şartların etkileşmesiyle kişilik meydana gelir. Mizaç kişiliğin yapısal zeminidir. Mizaç bir tohum, karakter ağacın kalın dalları ise; kişilik de ağacın tamamıdır diyebiliriz.

Mizaç Temelli Eğitim Modeli’nde Mizaç, Karakter ve Kişilik

Educa Nova, eğitimin öğrencilerin tüm potansiyellerini ortaya koymalarına yardımcı olacak, öğrencinin beklenti, yaşama bakış açısı ve ihtiyaçlarına karşılık verebilecek, öğrenciyi merkeze alan, bireysel farklılıkların göz önünde bulundurulduğu, tutarlı bir yaklaşım benimsemesi gerekliliğini öne sürer. Bu nedenle öğrencilerin tüm olumlu potansiyel ve yeteneklerinin, aynı zamanda olumsuzluğa açık riskli özelliklerinin biyolojik belirleyicisi olan ve yaşam boyu değişmeyen bir çekirdek olan mizaç kavramından yola çıkar. Böylelikle her bir öğrenci için değişmeyen mizaç tipi temelinde tüm eğitim yaşantısına yön verebilecek tutarlı bir yaklaşım belirlemek mümkün olur.

Educa Nova, karakter kavramının eğitimde yalnızca değerler eğitimi kapsamında ele alınan kısıtlı bir kavram olmaktan öteye geçmesi gerektiğini savunur.  Bireylerin karakter yapılarının şekillendiği eğitim yıllarının, öğrencilerin sağlıklı birer birey olabilmeleri için karakter yapılarının ihtiyaçlarına uygun bir eğitim yaklaşımı benimsenmesi gerektiğini öne sürer. Bu nedenle DTMM’ye dayalı olarak öğrencilerin mizaç tiplerinin üzerinden gelişen karakter özelliklerini göz önünde bulunduran bir eğitim yaklaşımı sunar.

Educa Nova, öğrencilerin sağlıklı birer kişilik yapısı geliştirmelerinin eğitimin önemli bir amaç ve sorumluluğu olduğuna inanır. Bu nedenle öğrencilerin kişilik gelişimlerinin en temel yapıtaşını oluşturan mizaç kavramından yola çıkar, öğrencilerin mizaç tipleri üzerinden gelişen kişiliklerini detaylı bir biçimde analiz eder. Bireysel farklılıklara uygun bir yaklaşımla, öğrencilerin mizaç yapılarında bulunan olumlu potansiyellerinin kişilik görünümlerinde kaliteli bir biçimde ortaya çıkması için etkili çalışmalar yapar. Aynı zamanda öğrencilerin mizaç yapılarında bulunan olumsuzluğa açık riskli özelliklerin kişilik görünümlerindeki etkisini en aza indirmek için önleyici çalışmalar yapar.

Ayrıca Educa Nova, DTMM çerçevesinde mizaç temelli eğitim yaklaşımıyla öğretmen, rehber öğretmen ve aileler arasında ortak bir dil sağlar. Bu ortak dilin öğrencinin yaşamı boyunca onu geliştirecek şekilde kullanılması için pratik uygulamalar sunar.

Neden Educa Nova?

widget_image_1

Educa Nova, kaliteli ve etkili bir eğitimde, yönetici, öğretmen ve rehber öğretmenlerin rolünün önemine dikkat çeker ve öğrencilerin bireysel farklılıklarının dikkate alınması kadar eğitimcilerin de bireysel farklılıklarının dikkate alındığı yeni bir yaklaşım önerir.